Görmek, Genetik ve Gerisi

      Geçen hafta sağlık nedenlerinden dolayı yayımlanmayan yayın için ne kadar vicdanen azap çeksem de veremediğim bilgi açığını bugün çok güzel bir yazı ile kapatamaya çalışacağım.

      Görmek ve genetik aynı anda nasıl ilişkili olabilir ki? Son zamanlarda ortaya çıkan epigenetik dalında sadece beslenme ile genetiğimizi değiştirebileceğimiz ortaya çıktı.(1) Boyumuz kısa kaldıysa uzatamayız yada sarışınsak esmer olamayız ama hastalıklara yatkın bir bünyemiz varsa bunu düzeltebilir; doğuştan gece körlüğü varsa diyetle bunu tedavi edebilirsiniz.

     E vitaminin rolünü E vitamin kısmında bahsetmeye bırakmak üzere epigenetikte en önemli rolü E vitamini ve A vitamini almakta. İkisinin de en önemli özelliği aslında yağda çözünmesi. Yağda çözünen vitaminler ( Vitamin A, D, E, K) hem vücut için çok gerekli hem de siz daha fazla alayım derken vücüdunuzda hasar bırakan moleküller. 

     A vitamini ayrıca nükleer reseptörüyle etkileşim yoluyla A vitamini tarafından gen transkripsiyonunun sağlanmasında da etkili.Bu karmaşık cümle aslında daha basit hâli ile şu manaya geliyor. Hücre büyümesi bağışıklık sistemi, hücre ve dokuların değişim ve gelişiminde rolü büyük. En büyük katkısı ise görme üzerine. (2)

     1912 yılında bazı moleküllerin eksikliğinin bir çok hastalıkta rolü olduğu ispat edilmiş. ve hayat manasına gelen "vita" ile moleküllerin amin yapısında olmasından dolayı "amin" kelimesi birleştirilerek bu moleküllere "vitamin" ismi verilmiş. Bulunan ilk vitamin olması sebebiyle de Vitamin A ismini alan bu molekülün eksikliğinin gece körlüğüne neden olduğu ispatlanmış. Modern tıp öncesi hayvan yağları ile tedavi edilen gece körlüğü; modern tıbbın gelişmesi ile vitamin A tedavisi ile iyileştirilmiş.(3)

     Katkıları bir çok yönden ortak olan yağda eriyen vitaminlerin bir ortak katkıları da yağ metabolizmasının düzenlemesi. A vitamini adipogenez denilen yağ üretimi sürecini etkileyerek yağ dağılımını düzenlenmesinde ve yağ hücreleri ve dokularının olgunlaşmasında görev alıyor. İkinci olarak da kemik, kas, yağ ve eklem hücrelerinin aynı kökenden gelmesi nedeniyle aynı genetik düzenlenme ile düzenlendiği tahmin ediliyor. Bu sebeple özellikle A, D ve E vitaminin eklem ve kas sağlığında da önemli bir yeri bulunmakta. (4) Özellikle alopesi areata denilen saç dökülmesinde ilerlemeyi yavaşlattığına dair çalışmalar hâlâ devam etmekte(5)

     Bazen doktorların yüksek dozda yazması, bazen de eklem şikayetlerinin giderilmesi için doktora danışmadan yüksek dozda bilinçsiz kullanılması nedeniyle toksik doz maalesef görülebiliyor. Bu durumlarda da en çok kemik ağrılarında artış ve kalp rahatsızlıkları görülebiliyor. Maalesef kemik ağrısı için bilinçsiz alınan bu yüksek doz nedeniyle artan ağrılar hastanın daha fazla almasına sebep oluyor. Ve kısır bir döngüye giren hastalarda acil diyaliz endikasyonu doğuyor.(6)

     KAYNAKÇA

1- Bar-El Dadon S, et al. Crit Rev Food Sci Nutr. 2017. PMID: 26565606

2- Dawson MI. Curr Pharm Des. 2000. PMID: 10637381

3- Roels OA. JAMA. 1970. PMID: 4920145

4- Bonet ML, et al. Cell Mol Life Sci. 2003. PMID: 12943220; Conaway HH, et al. Endocr Rev. 2013. PMID: 23720297 

5- Thompson JM, et al. Am J Clin Dermatol. 2017. PMID: 28508256 

6-Palace VP, et al. Free Radic Biol Med. 1999. PMID: 10218665